Colham, Koldeham en De Ham zijn oude namen voor het dorp Kolham. Uit het jaar 1291 is nog een oudere naam bekend, namelijk Hemmenis. De naam Kolham komt waarschijnlijk van Koldeham, dat "koude woonplaats" betekent. Het dorp lag namelijk onbeschut tegen de regen en wind uit het westen en geheel bloot voor de gure noordenwind, die over de vlakte kwam aanstormen.
De eerste bewoners die zich hier vestigden, waren hoogstwaarschijnlijk van Friese oorsprong. Men sprak hier oorspronkelijk niet van veen, maar van fene, een Fries woord. Ze vonden hier een woeste omgeving. De bodem bevatte een schat aan brandstof. De geestelijkheid zag dit schijnbaar het eerst in: in Fene, het oudste deel van Kolham, was reeds zeer vroeg een kapel voor turfgravers, die het hoogveen bewerkten om de naburige kloosters van brandstof te voorzien. Het kerkhof, dat hoger ligt dan de omgeving, is een onafgegraven stuk veen.
Dat Kolham hoog ligt, blijkt uit het feit dat het de enige plaats van de gehele Duurswold is, waar geen watermolens worden aangetroffen. In het dorp Kolham staat een kerk uit het jaar 1641. Deze werd op kosten van de provincie gebouwd. Het bestede bedrag bedroeg ƒ 5.442 (2008: € 56.500). De provincie was verplicht tot de bouw van een nieuwe kerk, daar dit reeds beschreven stond in een oorkonde van 1422. In de gevel van het kerkje is het wapen van de provincie te zien. Naast de kerk staat de oude pastorie, die gedeeltelijk in verval is geraakt. Vóór 1829 was hierin een bierbrouwerij ondergebracht. De zeer grote kelders herinneren er nog aan. Waarschijnlijk is de bierbrouwerij ooit gesticht door het klooster, waartoe de kerk behoorde.

Kolham, in de 19e eeuw nog De Ham genoemd, is sindsdien onherkenbaar veranderd. Er kwam ook veel bos voor. Het grootste bos was het "Kolhamster bos", dat zich uitstrekte van Hoogezand tot aan de weg door Kolham. Het behoorde bij de veenborg Vredenburg in Hoogezand. Alleen de naam is er nog van over. Ook in Kolham stond een borg. In 1679 werd deze borg, ook wel de "Roopoorte" geheten, met zijn eigendommen, gerechtigheden en landerijen, ten noorden van de trekweg gelegen, gerechtelijk verkocht.

Agenda

Geen activiteiten gevonden